YAPI MALZEMELERİNE İLİŞKİN  “G” İŞARETİ UYGULAMALARI 
“G” Tebliği yapı işlerinde kalıcı olarak kullanılan ve ulusal standartları bulunan yapı malzemelerine uygulanması düşünülmüştü. Bunun için ürünlerin kullanım amacına uygunluğunu değerlendirilebilmesi amacıyla, sahip olması gereken ürün karakteristiklerinin ve bu karakteristiklerinin doğrulanmasına yönelik uygunluk teyit sistemlerinin belirlenmesi ve kullanım amacına göre Yapı Malzemeleri Yönetmeliğinin öngördüğü temel gereklere dayandırılması gerekmekteydi. Başka bir deyişle ulusal standartlarımızın Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine mental adaptasyonunun yapılması, aynı anlayışa dayandırılması hedeflenmişti. Düzenlenmemiş alanda yer alan, başka bir ifadeyle harmonize normu bulunmayan ve Avrupa Teknik Onayı kapsamı dışında olan yapı malzemelerinin kullanım amacına uygunluğunun tespit edilerek bu ürünlerin güvenliği ile ilgili hususların belirli kurallara bağlanması ve iç pazardaki denetimlerinin sağlanması amacıyla, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından güvenliği temsil eden “G” işareti uygulaması getirilmiştir.

G işareti uygulamasının mevzuat alt yapısını oluşturmak üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından kısaca “G” Tebliği olarak adlandırılan, “Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) Kapsamında Olup CE İşareti Taşıması Mecburi Olmayan Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Ulusal Düzenlemeler Hakkında Tebliğ” 06.12.2006/26386 tarih-sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştı.

Bununla birlikte, uygulamanın sadece belirli standartlarla kısıtlanmaması, yapı işlerinde kalıcı olarak kullanılacak ulusal standartlara tabi bütün ürünlere yaygınlaştırılması, yapı malzemeleri ile ilgili faaliyetlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı dışında diğer kamu kuruluşlarını da ilgilendirmesi, iç piyasaya arz edilecek yenilikçi ürünlere “Ulusal Teknik Onay” verilebilmesi, temel gerekler çerçevesindeki ürün karakteristiklerinin belirlenmesine olanak sağlayacak bir mekanizmaya ihtiyaç duyulması gibi nedenler, “G” işareti uygulaması ile ilgili yeni bir mevzuat hazırlanması ihtiyacını ortaya koymuştur.

Bu çerçevede, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından “Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Ulusal Kriterler Hakkında Yönetmelik” hazırlanmıştır. Bu Yönetmeliğin 26.06.2009-27270 tarih-sayılı Resmi Gazete’de yürürlüğe girmesine paralel olarak 30.07 2009 tarih ve 27304 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan bir tebliğ ile “G” Tebliği uygulamadan kaldırılmıştır.

Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Ulusal Kriterler Hakkında Yönetmelik – G İşareti Yönetmeliği

Düzenlenmemiş alanda bulunan yapı malzemelerinin piyasaya arz koşullarını belirleyen yeni Yönetmelik incelendiğinde, AB’nin 89/106/EEC Direktifinin mevzuatımıza adaptasyonu ile oluşturulan Yapı Malzemeleri Yönetmeliğini model alan uygulamalar getirdiği görülmektedir.

Yapı Malzemeleri Yönetmeliği harmonize normu bulunan ürünlerde CE işareti uygulamasını getirirken, yeni Yönetmelik de ulusal standardı bulunan ürünler için “G” işareti kullanımını getirmektedir. Yapı Malzemeleri Yönetmeliğinde yenilikçi ürünler için CE işareti iliştirilmesine yönelik “AB Teknik Onay” sürecine karşılık bu Yönetmelikte “Ulusal Teknik Onay” prosedürü getirilmektedir.

Bütün bu çalışmalar ile, düzenlenmemiş alanda yer alan ve ulusal standartlarımızın bulunduğu ürünler ile ilgili piyasa disiplininin sağlanması ve haksız rekabetin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

“G” İşareti uygulamasına yönelik olarak yayımlanan “Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Ulusal Kriterler Hakkında Yönetmelik” kısaca G Yönetmeliği ile getirilen hükümlerin bazıları ana hatlarıyla aşağıda belirtilmektedir.

G Yönetmeliğinin Uygulama Esasları

• Uyumlaştırılmış teknik şartnamesi bulunmayan ürünlerin (harmonize normu ve Avrupa Teknik Onayı-ATO) uygunluk değerlendirmesi ile teyit edilen performans değerleri G işareti ile beyan edilerek piyasaya arz edilir. Yapılacak beyan ürün ile ilgili bir ulusal standart varsa buna göre, yoksa, alınacak ulusal teknik onaya göre yapılır.

• Bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olarak “G” işareti güvenli olarak değerlendirilir ve piyasaya arzına izin verilir. Yapı malzemesi olarak nitelendirilebilecek bir ürün, yapıda kalıcı olarak kullanılmak üzere imal edilmemişse, bu durum ürün üzerinde görünür bir biçimde belirtilmelidir.

• Söz konusu malzemelerden birisi için bir uyumlaştırılmış standardın yayımlanması halinde, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) kapsamında uygulanacak eş varlık bitiş tarihi itibariyle, (eş varlık döneminde tercihe bağlı olarak üretici her iki uygulamadan birini kullanabilir.) ilgili ürün G işaretine tabi olmayıp CE işareti kullanmak durumundadır.

G İşaretinin İliştirilmesine Dair Hususlar

• Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin piyasaya arzında “G” işaretinin yanı sıra, Yönetmelik Ek-1 (B) de yer alan “Uygunluk Belgesi” ve/veya Ek- (C) de yer alan “Uygunluk Beyanı” nı hazırda bulundurulmalıdır.

• “G” işareti; malzemeye, malzemeye iliştirilen bir etikete, malzemenin ambalajına veya malzemeye ait ticari belgelere, teknik şartnamelere dayalı olarak malzemenin özelliklerini tarif eden performans değerleri ile birlikte iliştirilir.

Yönetmelik Kapsamında İthal Edilen Ürünler

• AB üyesi ülkelerden gelen bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler, Yönetmeliğin şartlarını karşılaması halinde karşılıklı tanıma prensipleri çerçevesinde serbest dolaşıma girmesi engellenmez.

• Türkiye ile AB arasındaki ilgili Ortaklık Konseyi Kararları çerçevesinde, ulusal bir standarda eş bir standarda göre AB’ye üye bir devlette üretilen malzemelerin piyasaya arzına izin verilir. AB üyesi ülkede, Yönetmelikte belirtilen prosedür çerçevesinde (Madde 19-2. fıkra) gerçekleştirilecek uygunluk teyitleri ve rapor sonuçlarına göre performans değerleri beyan edilerek “G” işareti iliştirilir.

Ulusal Teknik Onay

• Uyumlaştırılmış veya ulusal standardı bulunmayan ya da bunlardan sapma gösteren malzemeler ile kendi başlarına güvenli oldukları kanıtlansa dahi birlikte piyasaya arz edilerek takım malzeme olan ürünler ve prototip malzemeler teknik onay alır ve buna dayanarak “G” işareti iliştirilerek piyasaya arz edilir. Ulusal Teknik Onay malzemenin kullanım amacına göre asgari olarak Türkiye’de yürürlükte bulunan temel gerekleri karşıladığını gösterir. Avrupa Teknik Onayı Ortak Esasları bulunan malzemeler sadece Türkiye’de piyasa arz edilmek istenmeleri halinde Ulusal Teknik Onay alabilirler. Daha önce Avrupa Teknik Onayı alan malzemeler Ulusal Teknik Onay alamaz.

• Ulusal Teknik Onay, yapım sistemleri ve tasarım sistemleri için de verilir. Tek bir tedarikçiden temin edilmesi şartı olmayan birden fazla yapı malzemesi için tarif edilmiş bir yapım sistemi veya bir tasarım sistemi çerçevesinde alınan Ulusal Teknik Onaya uygun olarak bir yapı işinin veya kısımlarının tesis edilmesinde kullanılan malzemelerin, ayrıca işaretleme yapılmadan temel gerekleri karşıladığı kabul edilir.

•  Ayrıca yapı malzemelerinin içerisinde kullanıldıkları yapı işlerinin tabi oldukları temel gerekler bakımından beyan edilmesi gerekli olan ürün karakteristiklerinin standartlarca karşılanmaması halinde malzeme ,eksik karakteristik/karakteristikler için ulusal teknik onaya tabi olacaktır.